Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуындағы конституциялық реформаның рөлі «Атамекен» ҚР ҰКП Президиумының Геологиялық сала, тау-кен, көмір және металлургия өнеркәсібі комитетінің отырысында талқыланды.
Кездесуді ашқан «Атамекен» ҚР ҰКП Президиумының төрағасы Қанат Шарлапаев Комитет елдің тау-кен металлургия кешенін таныстыратынын, онда 200 мыңнан астам адам еңбек ететінін атап өтті. Бұл – нақты секторда жұмыс істейтін, ең алдымен тұрақтылық пен ертеңгі күнге сенімділікті маңызды санайтын еңбек адамдары. Саланың дамуы орнықты реттеуші саясатты, түсінікті әрі айқын ережелерді және мемлекетпен тұрақты диалогты талап етеді, демек жүргізіліп жатқан реформалардың сапасына тікелей байланысты. Ол бизнес қауымдастығының топтасуы мен Негізгі заң жобасында эволюциялық түрде жетілдіріліп жатқан нормаларға байыпты көзқарастың маңыздылығын атап өтті.
Комитет төрағасы Николай Радостовец мемлекет жүргізіп отырған жүйелі жаңғыртуға назар аударды.
– Ел басшылығы қолға алып отырған шаралар – жай ғана өзгеріс үшін жасалып жатқан өзгерістер емес. Бұл – мемлекетті жаңғыртуға, неғұрлым әділ әрі бәсекеге қабілетті экономиканы қалыптастыруға қажетті қадамдар, – деп атап өтті ол.
Н. Радостовецтің айтуынша, Қазақстан соңғы жылдары тұрақты даму қарқынын көрсетіп келеді: экономиканың өсуі шамамен алты пайызды құрайды. Жас әрі тәуелсіз мемлекет үшін институттарды нығайтып, одан әрі ілгерілеудің негізін қалайтын реформаларды жалғастыру маңызды.
Комитет басшысының пікірінше, ұсынылып отырған өзгерістердің адамға бағдарлануы айрықша мәнге ие – азаматтың құқықтары, мүмкіндіктері мен бастамасы мемлекеттік саясаттың басымдығына айналған. Жаңа Конституция жобасында неғұрлым ашық, заманауи әрі дамуға бағытталған мемлекетті қалыптастыруға ұмтылыс көрініс тапқан.
– Мен саяси жүйенің қайта құрылуын көріп отырмын – анағұрлым заманауи, институционалдық, дамыған елдерде бұрыннан жұмыс істеп келе жатқан қағидаттарға негізделген жүйе: бағдарламалар бәсекелестігі, жауапкершілік және қоғамға түсінікті ережелер. Бүгінде қоғамдық және саяси өмір жекелеген тұлғалардың амбицияларының төңірегінде емес, қоғамның елеулі бөлігі қолдайтын бағдарламалардың айналасында құрылуы аса маңызды. Дәл осы партиялық бағдарламалар мен ашық пікірталастар одан әрі өзара іс-қимыл мен дамудың негізіне айналуы тиіс. Біз елдің экономикалық, әлеуметтік және саяси стратегиясын одан әрі қалай құру керектігі жөнінде саяси алаңдарда сындарлы диалогты кеңейтуіміз қажет. Мен бұл өзгерістерден үлкен әлеует көріп отырмын және олар қолдауға лайық деп санаймын, – деді Комитет басшысы.
Қымбат металдар өндірушілерінің республикалық қауымдастығының атқарушы директоры Қанат Байытов конституциялық реформаның тек саяси жаңару ғана емес, инвестициялық тұрақтылықтың факторы екенін атап өтті.
– Конституциялық реформа ел экономикасының қалай дамитынымен және бизнес пен инвесторлар үшін ережелердің қаншалықты түсінікті әрі тұрақты болатынымен тікелей байланысты, – деді ол.
К. Байытовтың айтуынша, жоба преамбуласында және негізгі ережелерінде заң үстемдігіне, жеке меншікті қорғауға және мемлекет, бизнес пен қоғам мүдделерінің теңгеріміне басымдық берілген. Тау-кен металлургия кешені үшін бұл – тұрақты жұмыс пен дамудың базалық шарттары.
– Тау-кен металлургия кешені – инвестициялық циклі ұзақ, капитал сыйымдылығы жоғары жобалар. Сондықтан Конституцияда меншік құқығын, заңдылықты және кәсіпкерлікті қорғау кепілдіктерінің күшеюі біз үшін аса маңызды. Бұл инвесторлардың сенімін арттырып, жұмыс жағдайын неғұрлым болжамды етеді, – деді Қ. Байытов.
Сондай-ақ ол сот жүйесінің және заң үстемдігі қағидатының маңызын ерекше атап өтті: құқықтық және реттеуші тәуекелдердің төмендеуі қаржыландыру тарту және ірі инвестициялық жобаларды іске қосу мүмкіндігіне тікелей әсер етеді.
– Конституциялық реформалардың әлеуметтік-экономикалық әсері орнықты дамумен де байланысты – жаңа жұмыс орындарын құру, өңірлерді дамыту, қосылған құнды арттыру және заманауи технологияларды енгізу. Осы бағыттардың барлығында ТМК дәстүрлі түрде маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар болашақ ұрпақ алдындағы жауапкершілік қағидаты жер қойнауын ұтымды әрі жауапты пайдалануға негіз қалайды, саланы жаңғыртуға және артық реттеусіз экологиялық тиімді шешімдерді енгізуге ынталандырады, – деп түйіндеді Қанат Байытов.
Пікірталасқа қатысушылар конституциялық реформаны қолдайтындарын білдіріп, саланың өкілдерін қоғамдық талқылаудың алдыңғы қатарында болуға шақырды. Олар Негізгі заңды жаңарту формалдылыққа айналмай, азаматтардың, кәсіби қауымдастықтар мен өңірлердің белсенді қатысуына сүйенуі тиіс екенін атап өтті.
