Сайлау – әр адамның өз таңдауын білдіруіне мүмкіндік беретін конституциялық құқықтың бірі. Дауыс беру арқылы әр адам өкілді органның қалыптасуына қатысып, елдің саяси өміріне өз көзқарасын білдіре алады.

Құрылтай депутаттарын сайлау бұл тұрғыдан алғанда маңызды кезең. Себебі алдағы дауыс беру нәтижесінде жаңа өкілді органның құрамы қалыптасады.

Сайлауға қатысу әр тұрғынның мемлекеттік істерді басқаруға қатысуының бір жолы болып саналады. Тұрғындар өз дауысын пайдалану арқылы өкілді органның қалыптасуына ықпал етеді.

Сайлаушылардың кең көлемде қатысуы сайлау нәтижелерінің қоғамдағы әртүрлі көзқарастар мен мүдделерді неғұрлым толық көрсетуіне мүмкіндік береді. Сонымен бірге бұл қалыптасатын өкілді органның қоғамдық қабылдануына ықпал етеді.

Сондықтан тұрғындар өз таңдауына жауапкершілікпен қарауы керек. Дауыс берер алдында саяси партиялар туралы ақпаратпен танысып, олардың бағдарламаларын зерделеу саналы шешім қабылдауға көмектеседі.

Сайлау процесіне қатысу үшін халыққа қажетті жағдайлар қарастырылған. Сайлаушы өзінің сайлау учаскесін алдын-ала анықтап, дауыс беруге қатысты қажетті ақпаратты нақтылай алады.

Егер тұрғын дауыс беру күні тұрақты тіркелген жерінде болмайтын болса, заңда көзделген тәртіппен басқа учаскеде дауыс беру мүмкіндігін пайдалана алады.

Мұндай тетіктер тұрғындардың сайлау құқығын жүзеге асыруына жағдай жасауға бағытталған. Ал әр адамның өз құқығын қалай пайдаланатыны – оның еркін таңдауы.

Сайлау тек дауыс беру күнімен шектелмейтін қоғамдық процесс екені белгілі. Оған қатысу әр адамға елдің өкілді органын қалыптастыруға өз үлесін қосуға мүмкіндік береді.

Құрылтай депутаттарын сайлау елдің саяси жүйесіндегі жаңа кезеңмен байланысты. Сондықтан әр тұрғынның өзінің сайлау құқығын білуі, ақпаратпен танысуы және өз таңдауын еркін жасауы маңызды.

Майра ЕРҒАЛИ